Biz kimik

Azərbaycan Respublikasında çatdırılma xidməti göstərən kuryerlər öz hüquq və mənafelərini birlikdə müdafiə etmək üçün Azərbaycan Kuryerlərin Həmkarlar İttifaqını (AKHİ) təsis edir.

Təşəbbüsçü və təsisçi: Dayandur Hümbətov, 3 illik təcrübəsi olan kuryer.

Bakıda və regionlarda minlərlə kuryer Wolt, Bolt Food, Yango Delivery və digər platformalar üzrə işləyir. Biz moped, sığorta, telefon və internet xərclərini özümüz çəkirik, vergi və sosial sığorta ödəyirik. Bununla belə, tariflər, hesabların bloklanması və cərimələr barədə qərarlarda söz haqqımız yoxdur.

Tək-tək kuryerin səsi eşidilmir. Təşkilatlanmış kuryerlərin səsi isə platformalar, dövlət qurumları və cəmiyyət tərəfindən nəzərə alınmalı olacaq.

Məqsəd və vəzifələr

İttifaqın əsas məqsədi kuryerlərə ədalətli gəlir, təhlükəsiz iş və hüquqi müdafiə təmin etməkdir.

• Ədalətli tariflər: kilometr və sifariş haqqının xərclərə uyğun olması, tarif dəyişikliklərinin əvvəlcədən elan edilməsi.
• Əsassız bloklamaya son: hesab bağlanmadan əvvəl yazılı səbəb, izah hüququ və insan tərəfindən baxılan şikayət yolu.
• Təhlükəsizlik və sığorta: iş zamanı qəza sığortası, pis hava şəraitində əlavə ödəniş.
• Hüquqi yardım: platformalarla mübahisələrdə, məhkəmədə və vergi məsələlərində məsləhət.
• Kollektiv danışıqlar: platformalar və dövlət qurumları ilə rəsmi dialoq.
• Qarşılıqlı yardım: qəza, xəstəlik və çətin vəziyyətdə üzvlərə kömək.

Hüquqi əsas

Həmkarlar ittifaqı yaratmaq üçün dövlətin əvvəlcədən icazəsi tələb olunmur.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, 58-ci maddə

Hər kəsin başqaları ilə birləşmək, o cümlədən həmkarlar ittifaqı yaratmaq hüququ var.

"Həmkarlar ittifaqları haqqında" Qanun (1994), 3-cü maddə

İttifaqı ən azı 7 nəfər əvvəlcədən icazə almadan yarada bilər.

Həmin Qanun, 4-cü maddə

İttifaq nizamnaməsini qəbul edir. Nizamnamə dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra ittifaq hüquqi şəxs olur.

"Qeyri-hökumət təşkilatları haqqında" Qanun, 15-ci maddə

İctimai birlik təsis qərarından sonra 30 gün ərzində dövlət orqanını məlumatlandırır.

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 87 və 98 saylı konvensiyaları

Azərbaycan BƏT-in bütün əsas konvensiyalarını ratifikasiya edib. 87 saylı konvensiya işçilərin icazəsiz təşkilat yaratmaq hüququnu, 98 saylı konvensiya isə kollektiv danışıqlar hüququnu qoruyur.

Beynəlxalq təcrübə

Avropada kuryer ittifaqları adətən kuryerlərin öz təşəbbüsü ilə, aşağıdan yaranıb.

1. Təşəbbüs qrupu — fəal kuryerlər məqsədləri müəyyən edir, ümumi əlaqə kanalı yaradır.
2. Üzv toplanışı — kuryerlər könüllü qoşulur, problemlər siyahısı toplanır.
3. Təsis qurultayı — nizamnamə qəbul olunur, rəhbərlik seçilir, protokol imzalanır.
4. Dövlət qeydiyyatı — təşkilat hüquqi şəxs olur.
5. Danışıqlar — platformalar və dövlətlə tariflər, sığorta və təhlükəsizlik barədə rəsmi danışıqlar.

Dərs aydındır: kuryerlər birləşəndə və daimi təşkilat qurduqda nəticə əldə edirlər.

Tərəfdaş müəssisələrlə münasibət

Kuryerlərin şikayətlərinin əhəmiyyətli hissəsi platformaların özü ilə deyil, sifarişin götürüldüyü müəssisələrlə — restoran, kafe, mağaza və apteklərlə bağlıdır. Beynəlxalq təcrübədə kuryer təşkilatlarının bu sahədə ən çox qaldırdığı məsələlər bunlardır:

• Hörmətsiz və kobud davranış — kuryerə qışqırılması, təhqir, alçaldıcı rəftar, ayrı-seçkilik.
• Əsassız gözlətmə — sifarişin gec hazırlanması səbəbindən kuryerin müəssisədə uzun müddət gözləməsi. Azərbaycanda kuryerlərin məlumatına görə gözləmə yalnız ilk 3 dəqiqədən sonra və cəmi dəqiqəsi 5 qəpik (saatda 3 manat) hesablanır. Bu məbləğ kuryerin itirdiyi vaxtı və həmin müddətdə yerinə yetirə biləcəyi digər sifarişlərdən əldə edəcəyi gəliri qarşılamır. Ona görə kuryerlər tez-tez belə sifarişlərdən imtina etməyə və bu məsələni dəstək xidməti ilə mübahisə etməyə məcbur olurlar.
• Günahın kuryerə yüklənməsi — səhv, natamam və ya pis qablaşdırılmış sifarişə görə müştəri şikayətinin və cərimənin kuryerin üzərinə düşməsi.
• Gözləmə şəraiti — kuryerin içəri buraxılmaması, yağışda və soyuqda çöldə saxlanılması, tualet və içməli sudan istifadəyə icazə verilməməsi, ayrıca arxa qapıdan girməyə məcbur edilməsi.
• Qeyri-qanuni tələblər — yetkinlik yaşına çatmayanlara tütün, elektron siqaret və ya alkoqolun çatdırılmasının tələb edilməsi, qadağan olunmuş malın verilməsi.
• Təhlükəsizlik — nəqliyyat vasitəsi üçün təhlükəsiz dayanacaq yerinin olmaması, kuryerə qarşı hədə və zorakılıq.

Dünyada nə edilir: Nyu-York şəhərində 2021-ci ildə qəbul olunan qanunlar restoranları sifariş götürən kuryerlərə tualetdən istifadə imkanı verməyə məcbur edir. Avropada kuryer təşkilatları platformalardan gözləmə vaxtına görə ədalətli ödəniş və müəssisələr üçün davranış qaydaları tələb edir. Platformalar isə kuryerlərə müəssisə barədə rəsmi şikayət vermək imkanı yaradır.

İttifaqın mövqeyi: kuryer hər bir müəssisədə hörmətlə qarşılanmalı, gözləmə vaxtı real qazanc itkisini qarşılayan ədalətli tariflə ödənilməli və heç bir kuryer qanunu pozmağa məcbur edilməməlidir. Belə hallar barədə şikayətlərinizi çatdakı "⚖️ Şikayət" bölməsində bildirin — İttifaq onları toplayaraq platformalara və aidiyyəti qurumlara rəsmi müraciət edəcək.

Üzvlük

• Kim üzv ola bilər: Azərbaycanda istənilən platforma üzrə və ya fərdi işləyən, 18 yaşı tamam olmuş kuryer.
• Necə üzv olmaq olar: bu platformada Üzvlük Sözləşməsinin şərtlərini qəbul edib ad, soyad və mobil nömrə ilə qeydiyyatdan keçmək. Qeydiyyat tamamlandığı andan üzvlük qüvvəyə minir.
• Üzvlük haqqı: yoxdur. İttifaq kuryerlərdən və üzvlərindən üzvlük haqqı, giriş haqqı, ianə və ya hər hansı digər formada pul vəsaiti tələb etmir, toplamır və qəbul etmir. Bu qayda İttifaqın yaradıldığı gündən müddətsiz qüvvədədir.
• Üzvlükdən çıxma: üzv istənilən vaxt öz istəyi ilə İttifaqdan çıxa bilər (təsisçiyə bildirməklə).
• Üzvlükdən çıxarılma: Sözləşmə şərtlərini və ya çat qaydalarını (söyüş, təhqir, reklam, al-sat, saxta ad) pozan üzv İttifaq tərəfindən üzvlükdən çıxarılır; ciddi və ya təkrar pozuntuda hesab bloklanır.
• Məxfilik: üzvlərin şəxsi məlumatları üçüncü şəxslərə, o cümlədən platformalara, verilmir.

Qeydiyyat yolu

1. Qurultay günü təsis protokolu, nizamnamə və təsisçilərin siyahısı imzalanır.
2. 30 gün ərzində təsis barədə dövlət orqanına yazılı məlumat verilir.
3. Sənədlər Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinə dövlət qeydiyyatı üçün təqdim edilir.
4. Rədd cavabı gələrsə, çatışmazlıqlar düzəldilib yenidən müraciət edilir və ya məhkəməyə şikayət olunur.

Üzvlük təmənnasızdır. İttifaq kuryerlərdən və üzvlərindən üzvlük haqqı, giriş haqqı, ianə və ya hər hansı digər formada pul vəsaiti tələb etmir, toplamır və qəbul etmir. Bu qayda İttifaqın yaradıldığı gündən müddətsiz qüvvədədir. Bütün fəaliyyət açıq, dinc və qanun çərçivəsində aparılır.

Əlaqə

Təsisçi: Dayandur Hümbətov

Telefon: 070-524-98-66

E-poçt: akhi.ittifaq@gmail.com